معتزليان در نكات بسيارى با شيعه هم سخن‌اند . علماى رجال شيعه از نجاشى ( متوفى 450 ق ) تا زمان ما در كتب رجال خود مسعودى را شيعه دانسته‌اند . مهمترين دليل شيعه بودن مسعودى دو كتاب موجود او - مروج الذهب و التنبيه و الاشراف - است كه عقايد او را آشكار مىكند : به دنبال نام ائمه ، عليه السلام مىآورد و در هر باب فصلى جداگانه درباره زندگى و وفات ائمه ( ع ) باز مىكند و از قيامهاى شيعى با همدلى سخن مىگويد . نهايت آنكه بايد توجه داشت اين دو اثر ، كتابهاى تاريخى هستند نه كلامى و كار مورخ جز كار متكلم است . خود مسعودى هم در مروج الذهب مىگويد : « هر كه بر اين كتاب بنگرد بداند كه در ضمن آن مذهبى را يارى ندادم و از گفته‌اى طرفدارى نكردم . » البته مسعودى چند كتاب درباره اماميه نيز تأليف كرده كه امروزه در دست نيست و چند و چون آن بر ما پوشيده است . برخى از محققان اروپايى مسعودى را شيعه اسماعيلى مىدانند . دليل آنان سفرهاى دور و دراز مسعودى است كه بىشباهت به سفرهاى دعاة اسماعيلى نيست و نيز اقامت ممتد او در اواخر عمر در مصر كه فاطميان اسماعيلى مذهب آنجا را فتح كردند و مقر خود ساختند . ولى فتح مصر به دست فاطميان بعد از مرگ مسعودى بوده است . در زمان حيات مسعودى مق فاطميان در مغرب بود كه ظاهرا مسعودى به آنجا سفر نكرده است و اين البته با اسماعيلى مذهب بودن او منافات دارد . مسعودى نويسنده‌اى پركار و پر اثر بوده است . خود او در مروج الذهب و التنبيه و الاشراف نام سى و چهار اثرش را آورده است كه با مروج و التنبيه سى و شش اثر مىشود كه در اين ميان بيست و سه اثر پيش از مروج ( سال تأليف 332 ) و شش اثر ميان مروج و التنبيه ( سال تأليف 345 ) و پنج اثر احتمالا ميان مروج و التنبيه تأليف شده است . در اينجا به اختصار به ذكر اين آثار مىپردازيم ، لازم به تذكر است كه جز مروج الذهب و التنبيه و الاشراف ، تمام آثار ديگر مسعودى از ميان رفته و هيچ نشانى امروزه از آنها در دست نيست . 1 . كتاب اخبار الزمان و من اباده الحدثان من الامم الماضية و الاجيال الخالية و الممالك الداثرة . اين كتاب كه در سى جلد تأليف شده ظاهراً مفصلترين اثر تاريخى